Неге жұмыс істейді?
Әр тетіктің астында белгілі зерттеу тұр. Диктанттар — мектеп нормасымен, ересектер бөлімі — Тіл комитетінің лексика-грамматикалық минимумымен.
- 01
Іргелес даму өрісі
Л. Выготский
Оқыту баланың өзі істей алатыны мен көмекпен істей алатынының арасында жүруі керек.
Иректе: Деңгей бір-ақ қадам жоғары болады: қатарынан үш жұмысты жақсы жазса — келесі деңгей ашылады, ауырласа — үнсіз төмендейді.
- 02
Көмекті біртіндеп алу
Дж. Брунер, scaffolding
Көмек уақытша болуы керек; алынбаса, бала соған тәуелді болып қалады.
Иректе: Мәтін алдымен бөлікпен, сосын сөйлеммен, ең соңында тұтас оқылады. Ереже де бірден берілмейді: алдымен бала өзі іздейді.
- 03
Оқу табыстылығы
Б. Розеншайн
Жаттығуда дұрыс орындау үлесі шамамен 80% болғанда үйрену ең жақсы жүреді.
Иректе: Тапсырма сол жолаққа қарай таңдалады: тым оңай да, тым қиын да берілмейді.
- 04
Еске түсіре жаттығу
retrieval practice
Көшіріп жазудан гөрі есте сақтап жазу әлдеқайда берік.
Иректе: Диктант пен мазмұндаманың өзі — таза осы: мәтін көз алдында тұрмайды.
- 05
Аралық қайталау
Лейтнер жүйесі
Меңгерілген нәрсе азаятын жиілікпен қайталанбаса ұмытылады.
Иректе: Баланың өз қатесі 1, 2, 4, 8 күннен кейін ойында қайта шығады. Бес рет дұрыс тапса — үйренілді деп саналады.
- 06
Метатаным
Дж. Флейвелл
Өз білімін дұрыс бағалай алатын адам тезірек үйренеді.
Иректе: Тексермес бұрын «нешеуін дұрыс жаздым деп ойлайсың?» деп сұралады да, болжам нәтижемен салыстырылады.
- 07
Бейімді оқыту
адаптивті оқыту
Әркім өз деңгейінен, өз қарқынымен үйренеді: тапсырма оқушының нәтижесіне қарай таңдалады.
Иректе: Әр жұмыстың нәтижесі есте сақталады. Келесі мәтін, деңгей және жаттығатын қате соған қарай таңдалады — екі бала бір жолмен жүрмейді.
- 08
Ойын әдісі
геймификация
Ұпай, марапат, қатарынан жаттыққан күндер ынтаны арттырып, жаттығуды күнделікті әдетке айналдырады.
Иректе: Жұлдыз, белгіше, қатарынан жазған күндер, баланың өз қатесінен құрылған «Дұрысын тап» пен «Үтірді қой» ойындары. Балалар бір-бірімен салыстырылмайды.